digivoorsprong.nl
Wetgeving & AI Act

AI Act MKB, duidelijk en zonder juridisch jargon

De Europese AI Act raakt ook MKB-bedrijven en ZZP'ers. Ontdek wat je moet regelen, welke risico's spelen en hoe je rustig begint.

Start met de cursus

Certificaat na succesvolle afronding, uitgegeven door digivoorsprong.nl

In het kort
  • Praktisch
    Concrete voorbeelden uit de Nederlandse praktijk, direct toepasbaar.
  • Onderbouwd
    Helpt invulling geven aan AI-geletterdheid, zoals artikel 4 van de AI Act vraagt.
  • Voor teams
    Rapportage per medewerker, ideaal voor HR en compliance.
  • Praktisch
    Concrete voorbeelden uit de Nederlandse praktijk, direct toepasbaar.
  • Onderbouwd
    Helpt invulling geven aan AI-geletterdheid, zoals artikel 4 van de AI Act vraagt.
  • Voor teams
    Rapportage per medewerker, ideaal voor HR en compliance.

Waar het over gaat

Vier punten die MKB en ZZP moeten weten.

AI Act MKB begint met inzicht in de AI-systemen die je gebruikt. De wet deelt AI-systemen in naar risico. De meeste MKB-toepassingen vallen in minimaal of beperkt risico, maar ook dan heb je verplichtingen.

  • Verboden praktijken. Denk aan social scoring en manipulatieve AI. Deze AI mag je niet inzetten.
  • Hoog-risico AI. Dit zijn systemen die meebeslissen over werk, krediet, examens of toegang tot voorzieningen. Hiervoor gelden strikte eisen aan documentatie en toezicht.
  • Beperkt risico. Hierbij geldt vaak een transparantieplicht. Laat bijvoorbeeld zien dat een chatbot een chatbot is, of dat een afbeelding met AI is gemaakt.
  • Minimaal risico. Dit mag vrijer worden gebruikt. Toch blijft AI-geletterdheid van medewerkers verplicht volgens artikel 4.

Tijdlijn

Wanneer welk deel van de AI Act ingaat.

  • 2 februari 2025. Het verbod op onaanvaardbare AI-praktijken en de verplichting voor AI-geletterdheid gaan in.
  • 2 augustus 2025. Regels voor general-purpose AI-modellen, zoals grote taalmodellen, en governance-structuren gaan gelden.
  • 2 augustus 2026. Het grootste deel van de verordening wordt van toepassing, inclusief eisen voor hoog-risico systemen uit Annex III.
  • 2 augustus 2027. Aanvullende eisen gaan gelden voor hoog-risico AI-systemen in gereguleerde producten uit Annex I.
  • Boetes. Overtredingen kunnen leiden tot boetes tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde omzet, afhankelijk van de zwaarte.
  • Wie is verantwoordelijk. Zowel aanbieders die AI-systemen op de markt brengen als gebruikers die ze inzetten, hebben verplichtingen.

Stappenplan

Zo maak je jouw organisatie stap voor stap AI-Act-klaar.

  1. Maak een AI-inventarisatie. Noteer welke AI-tools jij en je team gebruiken, waarvoor je ze inzet en met welke data.
  2. Bepaal de risicocategorie. Vaak gaat het om minimaal of beperkt risico. Check wel of een toepassing als hoog-risico kan tellen.
  3. Regel AI-geletterdheid. Zorg dat iedereen die met AI werkt een duidelijke basis heeft en dit kan aantonen.
  4. Leg beleid en bewijs vast. Maak kort AI-beleid, regel transparantie richting klanten waar nodig en bewaar certificaten in je dossier.

Verder lezen

Kort samengevat

  • Bepaal eerst je rol: aanbieder of gebruiksverantwoordelijke. Dat bepaalt vrijwel alles.
  • Het merendeel van de verordening richt zich op hoog-risicosystemen en aanbieders, niet op alledaags MKB-gebruik.
  • Voor de meeste MKB-bedrijven zijn AI-geletterdheid en transparantie de relevante onderdelen.
  • Een minimale vastlegging is haalbaar zonder compliance-afdeling.
Aanbieder

Formeel: Wie een AI-systeem ontwikkelt of laat ontwikkelen en dit onder eigen naam of merk op de markt brengt of in gebruik stelt.

In gewone taal: Bouw je zelf iets en zet je jouw naam erop, dan ben je aanbieder. Neem je een bestaande tool af, dan niet. Let op: bouw je een eigen product bovenop een bestaand model en breng je dat onder je eigen naam uit, dan kun je alsnog aanbieder worden.

Wat is voor een MKB-bedrijf wel en niet relevant?

AI-geletterdheid (artikel 4)

Van toepassing: Ja, voor vrijwel elk bedrijf dat AI in het werk gebruikt.

Wat je doet: Maatregelen per rol nemen en vastleggen.

Verboden praktijken

Van toepassing: Ja, maar zelden van toepassing op normaal MKB-gebruik.

Wat je doet: Ken de grenzen, bijvoorbeeld rond emotieherkenning op de werkvloer.

Hoog-risicoverplichtingen

Van toepassing: Alleen bij specifiek gebruik, bijvoorbeeld in selectie van personeel.

Wat je doet: Bepaal of jullie gebruik onder een hoog-risicocategorie valt voordat je iets inricht.

Transparantie bij AI-interactie

Van toepassing: Ja, bij chatbots en gegenereerde inhoud.

Wat je doet: Wees duidelijk wanneer een klant met AI communiceert of AI-gegenereerde inhoud ziet.

Verplichtingen voor aanbieders

Van toepassing: Alleen als je zelf een AI-systeem op de markt brengt of onder eigen naam aanbiedt.

Wat je doet: Stel eerst je rol vast: aanbieder of gebruiksverantwoordelijke.

Minimale vastlegging voor een klein bedrijf

  • Een lijst met AI-tools die worden gebruikt, en door welke rollen.
  • Je rol per tool: aanbieder of gebruiksverantwoordelijke.
  • Een interne richtlijn van maximaal één pagina.
  • Een overzicht van genomen maatregelen met datum en doelgroep.
  • Eén aanspreekpunt voor vragen over AI-gebruik.
  • Een jaarlijkse herbeoordeling.

Voorbeeldsituatie, illustratief

Eigenaar van een installatiebedrijf met achttien medewerkers

Gebruikt AI voor werkbonnen, klantcommunicatie en het opstellen van offertes, en vraagt zich af of de AI-verordening voor hem geldt.

Wat bepaalt of dit verantwoord is?

  • Brengt het bedrijf zelf een AI-systeem op de markt?
  • Worden er beslissingen genomen die mensen direct raken?
  • Gaan er klantgegevens in de tools?

Afweging: Dit bedrijf is gebruiksverantwoordelijke, geen aanbieder. De hoog-risicoverplichtingen zijn niet van toepassing. Wat wel geldt: AI-geletterdheid regelen voor de mensen die de tools gebruiken, en zorgvuldig zijn met klantgegevens. Dat is een beperkt pakket, maar geen nulinspanning.

Wil je dit voor je team in één keer regelen, inclusief vastlegging?

Bekijk de praktische cursusRegel AI-geletterdheid voor je team

Verder lezen

Bronnen

Laatst inhoudelijk gecontroleerd op Geschreven door Redactie digivoorsprong.nl

Deze pagina geeft algemene informatie op basis van de op de controledatum geldende officiële bronnen. Het is geen juridisch advies over jouw specifieke situatie. Bij twijfel over de toepassing binnen jouw organisatie, laat je situatie beoordelen door een juridisch adviseur.

FAQ

Veelgestelde vragen

Zet de volgende stap

Begin met AI-geletterdheid

De AI Act is groot, maar je eerste stap hoeft niet ingewikkeld te zijn. Bekijk de cursus [AI-geletterdheid](/ai-geletterdheid) of neem [contact](/contact) op voor een passende aanpak.

Start met de cursus